ચીરપાડા ફળિયામાં બે દિવસથી ચાલતા ‘દીપડા રાજ’નો વન વિભાગની ત્વરિત કામગીરીથી આવ્યો અંત

નવસારી : નવસારી જિલ્લાના ચીખલી તાલુકા સ્થિત રૂમાલા ગામના ચીરપાડા ફળિયામાં પાછલા બે દિવસથી ભયનો માહોલ સર્જનાર કદ્દાવર દીપડો આખરે વન વિભાગના પાંજરે પુરાતા જ સ્થાનિક ગ્રામજનોએ ભારે રાહત અનુભવી છે.

શિકારની શોધમાં નીકળેલો વનરાજ પાંજરે પુરાયો, ગ્રામજનોના ટોળા ઉમટ્યા

છેલ્લા બે દિવસથી નવસારીના ચીખલી તાલુકાના રૂમાલા ગામના ચીરપાડા ફળિયા આસપાસ દીપડાની સક્રિય હિલચાલ જોવા મળતા સ્થાનિકોમાં ગભરાટ વ્યાપી ગયો હતો. માનવ-વન્યજીવ સંઘર્ષની શક્યતાને ધ્યાને રાખી ગ્રામજનોએ તુરંત ચીખલી વન વિભાગને જાણ કરી હતી. વન વિભાગની ટીમે ત્વરિત પગલાં ભરીને સ્થાનિક નીલેશ દેશમુખના વાડામાં વ્યૂહાત્મક રીતે પાંજરૂ ગોઠવ્યું હતું. મોડી રાત્રે ખોરાક અને શિકારની શોધમાં આવેલો આ કદ્દાવર દીપડો પાંજરામાં કેદ થઈ ગયો હતો. સવારે દીપડો પાંજરે પુરાયાના સમાચાર ફેલાતા જ આ અદભૂત વન્યજીવને જોવા માટે ગ્રામજનોના ટોળાં ઉમટી પડ્યા હતા. વન વિભાગે સ્થળ પર પહોંચીને દીપડાનો સુરક્ષિત કબજો મેળવી તેને ચીખલી ખાતે ખસેડ્યો હતો. વન્યજીવ તબીબો દ્વારા દીપડાનું પ્રાથમિક આરોગ્ય પરીક્ષણ કર્યા બાદ તેને તેના પ્રાકૃતિક નિવાસસ્થાન એવા ઊંડા જંગલ વિસ્તારમાં મુક્ત કરવાની તજવીજ હાથ ધરવામાં આવશે .

ઉપસળમાં ઝાડીઓમાં છુપાયેલા દીપડાને તંત્રના સંયુક્ત ઓપરેશનમાં સુરક્ષિત રીતે રેસ્ક્યુ કરાયો

નવસારી : નવસારીના વાંસદા તાલુકાના ગામડાઓમાં છેલ્લા એક અઠવાડિયાથી ચાલી રહેલી ચિંતાજનક પરિસ્થિતિનો આખરે સુખદ અને સુરક્ષિત ઉકેલ આવ્યો છે. રાણીફળિયાના મણીબેન પટેલ અને ત્યારબાદ ઉપસળના ખેડૂત ગમન પટેલ પર થયેલા દીપડાના હુમલા બાદ હરકતમાં આવેલી તંત્રની ટીમે એક સંયુક્ત ઓપરેશન હાથ ધરીને હુમલાવર દીપડાને સફળતાપૂર્વક પકડી લીધો છે. વન વિભાગ, વાંસદા પોલીસ અને વેટરનરી ડૉક્ટરોની યોગ્ય સુઝબુઝને કારણે કોઈ પણ મોટી દુર્ઘટના વિના આ રેસ્ક્યૂ કામગીરી સફળ રીતે પાર પડી છે.

સંયુક્ત ટીમનું સચોટ ઓપરેશન: ટ્રેન્ક્વિલાઈઝર ગનથી દીપડાનું સુરક્ષિત રેસ્ક્યૂ

વાંસદા તાલુકાના ઉપસળ ગામે દીપડાએ સવારે ગમન પટેલ ઉપર કહેલા હિંસક હુમલાની માહિતી ગામના સરપંચે વાંસદા પૂર્વ વન વિભાગને કરતા, વન વિભાગની ટીમ તાત્કાલિક ઉપસળ ગામે પહોંચી હતી. ફોરેસ્ટ અધિકારી દ્વારા વાંસદા પોલીસ અને વેટરનરી ડૉક્ટરને સાથે રાખી, ગ્રામજનોની હાજરીમાં સમગ્ર વિસ્તારમાં સર્ચ ઓપરેશન શરૂ કરાયું હતું. દરમિયાન ઉપસળના ખેતરાળ વિસ્તારની ઝાડીઓમાં છુપાયેલા ઈજાગ્રસ્ત દીપડાનું લોકેશન મળતાં જ વેટરનરી ડૉક્ટરે ટ્રેન્ક્વિલાઈઝર ગન વડે તેને બેભાન કરી સુરક્ષિત રીતે પાંજરે પૂર્યો હતો. વન વિભાગ દ્વારા પકડાયેલા દીપડાને પ્રાથમિક સારવાર આપ્યા બાદ વધુ તબીબી સંભાળ માટે સુરત અથવા અન્ય સુવિધા સભર કેન્દ્ર ખાતે ખસેડવાની પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી છે.

નવસારી જિલ્લામાં દીપડાઓની વધતી સંખ્યા અને સુમેળ સાધવાની જરૂરિયાત

છેલ્લા કેટલાક સમયથી નવસારી જિલ્લામાં દીપડાઓની વસ્તીમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે. જંગલ વિસ્તાર, નદીઓની કોતરો, વાડી વિસ્તાર અને શેરડીના ખેતરો દીપડાના આશ્રય સ્થાન બન્યા છે. આ વિસ્તારોની નજીક આવેલા ગામડાઓમાં દીપડાઓની અવરજવર અને પાલતુ પશુઓના શિકારના બનાવો પણ વધ્યા છે. વન્યજીવ નિષ્ણાંતોના મતે, વધતી વસ્તી વચ્ચે માનવ અને પ્રાણીઓ એકબીજાના સંપર્કમાં આવે તે કુદરતી છે, પરંતુ યોગ્ય સાવચેતી અને જાગરૂકતા રાખવામાં આવે તો આ પ્રકારની અનિચ્છનીય ઘટનાઓ અને સંઘર્ષને સહેલાઈથી અટકાવી શકાય છે.

દીપડાનો શિકાર સ્વભાવ જાણવો જરૂરી : આટલી કાળજી ચોક્કસ રાખો

વાઇલ્ડલાઇફ સાયન્સ અનુસાર, દીપડો સામાન્ય રીતે માનવ પર હુમલો કરતો નથી. દીપડાની દ્રષ્ટિ પોતાની આંખની સીધ (Eye Level) માં આવતા પ્રાણીઓને જ શિકાર તરીકે ઓળખે છે. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ કે ખેડૂત ખેતરમાં ઉકળૂ બેસીને ઘાસ કાપતા હોય, પાકની લણણી કરતા હોય કે બાળકો જમીન પર બેઠા હોય, ત્યારે દીપડાને ભ્રમ થાય છે અને તે તેને પોતાનો કુદરતી શિકાર સમજી બેસે છે. આથી, ખેતરમાં કે સીમ વિસ્તારમાં કામ કરતી વખતે નીચે મુજબના સાવચેતીના પગલાં લેવા જરૂરી છે :

* જૂથમાં કામ કરવું : ખેતરમાં કે જંગલ નજીકના વિસ્તારમાં એકલા જવાના બદલે હંમેશા અન્ય લોકો સાથે રહો.

* અવાજ ચાલુ રાખવો : કામ કરતી વખતે આપસમાં વાતચીત કરવી અથવા રેડિયો/મોબાઇલ પર સંગીત ચાલુ રાખવું, જેથી અવાજ સાંભળીને દીપડો દૂર રહે.

* સતર્કતા દાખવવી : ઝાડી-ઝાંખરા વાળા વિસ્તારમાં જતી વખતે આસપાસની સ્થિતિ ચકાસી લેવી.

રાણીફળિયા અને ઉપસળ ગામમાં અચાનક ત્રાટકેલા દીપડાએ મહિલા અને પુરુષને કર્યા ગંભીર રીતે ઈજાગ્રસ્ત

નવસારી : નવસારી જિલ્લાના આદિવાસી બાહુલ્ય વાંસદા તાલુકામાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી વન્યજીવો અને માનવ વચ્ચેનો સંઘર્ષ ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે. માત્ર એક જ સપ્તાહના ટૂંકા ગાળામાં દીપડા દ્વારા ગ્રામજનો પર હુમલાની બીજી ઘટના સામે આવતાં સમગ્ર પંથકમાં ભારે દહેશત સાથે લોકોમાં ચિંતા વ્યાપી છે. રાણી ફળિયા અને ઉપસળ ગામમાં એક પછી એક દીપડાના હિંસક હુમલાઓ બાદ વાંસદા વન વિભાગનો કાફલો ઘટના સ્થળે પહોંચ્યો હતો અને સમગ્ર વિસ્તારમાં દીપડાને પકડવા સર્ચ ઓપરેશન હાથ ધરવામાં આવ્યું છે.

રાણીફળિયામાં મહિલા પર અચાનક હુમલો, ઘાયલ મણિબેન સારવાર હેઠળ

નવસારી જિલ્લામાં દીપડાની સંખ્યામાં વધારો જોવા મળ્યો છે, જેમાં પણ વાંસદા ડુંગરાળ અને જંગલ વિસ્તાર હોવાથી અહીં દીપડાઓની સંખ્યા વધુ છે. ત્યારે વાંસદાના રાણીફળિયા ગામે ઘર પાછળ આવેલા વાડામાં નિત્યક્રમ મુજબ કામ કરી રહેલાં મણીબેન પટેલ પર અચાનક જ ઝાડીઓમાંથી ધસી આવેલા દીપડાએ જીવલેણ હુમલો કરી દીધો હતો. મણીબેનની બુમ સાંભળી પરિજનો તેમજ આસપાસના લોકો દોડી આવતાં દીપડો ભાગી છૂટ્યો હતો. આ હુમલામાં મણીબેન ગંભીર રીતે ઘાયલ થતાં તેમને તાત્કાલિક સારવાર અર્થે રાણીફળિયાની જ ખાનગી હોસ્પિટલમાં ખસેડવામાં આવ્યા હતા. બનાવની જાણ થતાં જ વન વિભાગની ટીમ હોસ્પિટલ પહોંચી હતી અને ગ્રામજનોની સુરક્ષા માટે ઘટનાસ્થળે તાત્કાલિક પાંજરું ગોઠવી દીપડાને પુરવાની તજવીજ હાથ ધરી છે.

ઉપસળ ગામમાં એક પુરુષને લોહીલુહાણ કર્યો, દીપડાની શોધખોળ શરૂ

રાણીફળિયાની ઘટના શાંત થાય તે પહેલાં જ વાંસદા તાલુકાના ઉપસળ ગામના કાજિયા કુવા ફળિયામાં પણ દીપડાએ એક પુરૂષને ઘાયલ કર્યો હતો. આજે વહેલી સવારે અચાનક થયેલા દીપડાના હુમલામાં ગંભીર રીતે ઘાયલ થયેલા પુરૂષને તાત્કાલિક રાણીફળિયાની જ ખાનગી હોસ્પિટલમાં સારવાર અર્થે ખસેડાયો હતો . સવાર-સવારમાં જ બનેલી આ ઘટનાને કારણે સ્થાનિકોમાં ફફડાટ સાથે ભય ફેલાયો છે. નોંધનીય છે કે, ઉપસળ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં ભૂતકાળમાં પણ દીપડા દ્વારા માણસો પર હુમલાની ઘટનાઓ બની ચૂકી છે, જેથી લોકો પોતાના જ ખેતરો અને ઘરોમાં અસુરક્ષિત અનુભવી રહ્યા છે.

ઝાડીઓમાં છુપાયેલા દીપડાને ઘેરવા વન વિભાગની સ્પેશિયલ રણનીતિ

એક જ સપ્તાહમાં બે-બે માનવ હુમલા થતાં વાંસદા વન વિભાગના ઉચ્ચ અધિકારીઓ અને ફોરેસ્ટરોની ટીમે સમગ્ર વિસ્તારમાં કવાયત ગતિમાન કરી છે. વન વિભાગ દ્વારા ગાઢ ઝાડીઓ અને સંભવિત વિસ્તારોમાં પાંજરા મૂકવામાં આવ્યા છે. સ્થાનિક ગ્રામજનોની મદદથી કરાયેલી શોધખોળ દરમિયાન દીપડો ઝાડીઓમાં છુપાયેલો નજરે પડ્યો હતો. જોકે, ગીચ વનસ્પતિ અને ભૌગોલિક સ્થિતિને કારણે તેને સીધો પકડવો મુશ્કેલ હોવાથી વન વિભાગે તેને સલામત રીતે પાંજરે પૂરવા માટે ખાસ રણનીતિ તૈયાર કરી છે. આ સાથે જ વન વિભાગે ગ્રામજનોને રાત્રિના સમયે ઘરની બહાર ન નીકળવા અને સાવચેતી રાખવા ખાસ અપીલ કરી છે.